> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://ambtenarensalaris.nl/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Wat is de PAS-regeling / seniorenregeling? - URL: https://ambtenarensalaris.nl/kennisbank/rijksoverheid/wat-is-de-pas-regeling/ - Published: 2017-01-03T09:16:13.000Z - Updated: 2026-10-20T14:00:03.000Z - Author: Albert Henk van Urk - Tags: Rijksoverheid, #kennisbank PAS is de afkorting van Partiële Arbeidsparticipatie Senioren. Zoals de naam aangeeft, kunnen rijksambtenaren vanaf 58 jaar hun werktijd verkorten als zij gebruikmaken van de PAS-regeling. ## LET OP: PAS-regeling per 1 januari 2023 vervallen De PAS-regeling is per 1 januari 2023 komen te vervallen en vervangen door een nieuwe verlofregeling. Rijksambtenaren die al gebruikmaken van de PAS-regeling behouden de regeling zoals hieronder uitgelegd, tenzij zij voor 1 januari 2023 hebben gekozen voor de nieuwe regeling. ## Voorwaarden voor deelname Om deel te kunnen nemen aan de PAS-regeling bent u minimaal 58 jaar, minimaal 5 jaar onafgebroken rijksambtenaar, werkt u niet meer dan 36 uur per week en heeft u de AOW-leeftijd nog niet bereikt. ## PAS-verlof en PAS-aanvulling Bij gebruik van de PAS-regeling vermindert uw aantal werkuren met 15,8 procent. Ook uw salaris daalt met 15,8 procent. Voor de uren dat u niet werkt, bent u met PAS-verlof en ontvangt u een PAS-aanvulling. Het bedrag dat u aan aanvulling ontvangt, is afhankelijk van de leeftijd waarop u voor het eerst gebruikmaakt van de PAS. De vermindering van het aantal werkuren met 15,8 procent is onafhankelijk van het aantal uren dat u voor de PAS werkte (maximaal 36 uur). Werkt u 36 uur, dan komt uw werkweek met de PAS uit op 30,31 uur (36 min 15,8 procent). Bij een werkweek van 32 uur voor de PAS, gaat u naar 26,94 uur bij gebruik van de PAS (32 min 15,8 procent). De PAS-regeling geldt bij een werkweek van maximaal 36 uur per week. Werkt u meer, dan moet u eerst uw werkweek terugbrengen naar 36 uur om van de PAS-regeling gebruik te kunnen maken. **Leeftijd PAS-deelnemer Percentage van de PAS-aanvulling** *58 jaar 10,8 procent* *59-60 jaar 12,3 procent* *61-62 jaar 13,8 procent* *63 of ouder 14,8 procent* Hoe later u dus begint met de PAS, hoe minder hoe u dat voelt in uw portemonnee. Het percentage van de PAS-aanvulling wijzigt niet meer. Dat betekent dat als u tussentijds stopt en later weer begint met de PAS, het aanvullingspercentage blijft staan op het percentage bij de leeftijd waarop u voor het eerst met de PAS begon. Begint u op uw 59e, dan ontvangt u een aanvulling van 12,3 procent. Stopt u tussentijds en begint u op uw 63e weer, dan krijgt u opnieuw de 12,3 procent behorend bij 59-60 jaar en niet de 14,8 procent die geldt voor 63 jaar en ouder. ### Verlaging bij neveninkomsten Krijgt u tijdens uw PAS-deelname nieuwe inkomsten of had u voorafgaand aan uw deelname andere inkomsten die daarna omhoog zijn gegaan, dan daalt de PAS-aanvulling. Dit geldt niet als u de inkomsten al had voordat u aan de PAS ging deelnemen en kunt aantonen dat de verhoging niet is veroorzaakt doordat u meer bent gaan werken. Een eventuele verlaging is net zo hoog als het bedrag van uw nieuwe inkomsten, tot maximaal uw PAS-aanvulling. De reden van de verlaging van uw PAS-aanvulling is dat de PAS-regeling bedoeld is om minder te kunnen werken. Gaat u vervolgens op de vrijgekomen uren weer werken, dan gebruikt u de PAS-regeling waar het niet voor bedoeld is. ## Gevolgen PAS ### Pensioen, eindejaarsuitkering en vakantie De PAS heeft geen gevolgen voor uw pensioenopbouw en [wettelijke vakantieuren](https://ambtenarensalaris.nl/kennisbank/algemeen/wat-zijn-wettelijke-vakantiedagen/). Bij gebruik van de PAS blijft uw arbeidsduur formeel gelijk. Daarom blijft voor uw pensioenopbouw het pensioengevend inkomen zonder de verandering door uw deelname aan de PAS-regeling gelden. Ook heeft de PAS-regeling geen invloed op uw eindejaarsuitkering, een eventuele werkloosheidsuitkering of arbeidsongeschiktheidsuitkering. ### IKB en meer uren werken Door deelname aan de PAS verandert uw [IKB-budget](https://ambtenarensalaris.nl/kennisbank/rijksoverheid/hoeveel-is-het-ikb-bij-de-rijksoverheid/) niet. Wel wijzigt het aantal IKB-uren. Uw IKB-uren worden verminderd naar evenredigheid van de daling van uw werkuren. U krijgt voortaan jaarlijks 18,2 IKB-uren en ontvangt niet langer de leeftijdsafhankelijke IKB-uren. U kunt daarnaast maximaal 157 extra IKB-uren kopen en maximaal 1516 uur IKB-spaarverlof sparen (in plaats van 1800 uur). Neemt u IKB-spaarverlof op tijdens uw deelname aan de PAS, dan stopt uw PAS-deelname als u daardoor minder dan 50 procent van uw oorspronkelijke arbeidsduur werkt. U mag bij gebruik van de PAS niet meer uren werken bij een gelijkblijvende arbeidsduur. ### Ziekte en arbeidsongeschiktheid De tijd die u niet werkt vanwege de PAS-regeling, telt niet als werktijd en ook niet als verlof. Bent u ziek op een PAS-dag, kunt u deze uren niet op een later moment opnemen. U bent dan namelijk ziek op een dag waarop u niet hoefde te werken. Bij langdurige ziekte geldt na het eerste ziektejaar dat de PAS-inhouding wordt teruggebracht naar 70 procent op het moment dat u ook niet meer dan 70 procent van uw inkomen ontvangt. Bron: P-Direkt