Is een juf een ambtenaar?

Het begrip ‘ambtenaar’ roept vaak beelden op van mensen die voor de overheid werken, zoals gemeenteambtenaren of politieagenten. Maar hoe zit het met een leraar of lerares in het onderwijs? Is een juf ook een ambtenaar? In dit artikel duiken we dieper in op de vraag of een leraar in Nederland als ambtenaar wordt beschouwd en wat de verschillen zijn tussen het onderwijs en andere publieke functies.

Wat is een ambtenaar?

Een ambtenaar is iemand die in dienst is van de overheid en werkt voor een publieke organisatie. Dit kan variëren van de rijksoverheid en provincies tot gemeenten en openbare instellingen. Ambtenaren hebben als taak het uitvoeren van overheidsbeleid en het dienen van het publieke belang. Hun rechten en plichten zijn vastgelegd in specifieke wet- en regelgeving, zoals de Ambtenarenwet.

Openbaar versus bijzonder onderwijs

Om de vraag te beantwoorden of een juf of meester een ambtenaar is, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen openbaar en bijzonder onderwijs. In Nederland kennen we beide vormen van onderwijs.

Leraren in het openbaar onderwijs, dat wordt gefinancierd en bestuurd door de overheid (bijvoorbeeld door een gemeente of een openbare onderwijsinstelling), worden als ambtenaren beschouwd. Zij vallen onder de regels van de overheid en hun dienstverband wordt gezien als een publieke functie. Openbare scholen zijn neutraal en toegankelijk voor alle leerlingen, ongeacht geloof of achtergrond.

In het bijzonder onderwijs ligt de situatie anders. Bijzondere scholen zijn gebaseerd op een bepaalde levensbeschouwing of onderwijsideologie, zoals katholieke, protestants-christelijke of Montessori-scholen. Deze scholen worden wel gefinancierd door de overheid, maar worden niet bestuurd door de overheid zelf. De leraren die hier werken, hebben een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst met de schoolbesturen, wat betekent dat zij niet als ambtenaren worden beschouwd.

De ambtenarenstatus in het onderwijs

Tot 2020 vielen leraren in het openbaar onderwijs nog onder de Ambtenarenwet, waardoor zij als ambtenaren golden. Echter, met de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) is deze situatie veranderd. Sindsdien hebben leraren in het openbaar onderwijs, net als hun collega’s in het bijzonder onderwijs, een arbeidsovereenkomst op basis van het Burgerlijk Wetboek. Hoewel zij in het openbaar onderwijs werken, worden zij sindsdien niet meer als ambtenaren beschouwd.

Conclusie

Een juf of meester in het openbaar onderwijs werd vroeger als ambtenaar gezien, maar dat is sinds 2020 veranderd. Zowel leraren in het openbaar als in het bijzonder onderwijs hebben nu een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst, wat betekent dat zij geen ambtenaar meer zijn. Toch blijven zij een belangrijke publieke taak vervullen door te zorgen voor goed onderwijs aan de jeugd.