Wat is het Individueel Keuze Budget (IKB) bij de politie?

Politiemedewerkers hebben sinds 1 januari 2025 de beschikking over een Individueel Keuzebudget (IKB). Het IKB geeft medewerkers meer keuzevrijheid over een deel van hun arbeidsvoorwaarden en bestaat uit een bruto en een netto deel.

Het IKB werd ingevoerd via de cao Politie 2024-2025. In de huidige cao Politie 2025-2027 zijn nieuwe afspraken gemaakt over de hoogte en besteding van het budget.

Opbouw IKB Politie

IKB-bruto

Het bruto deel van het IKB bedraagt in 2026 maandelijks 17,86 procent van het salaris. Het bestaat uit:

• 8 procent vakantie-uitkering, berekend over het maandsalaris plus toelagen;
• 8,33 procent eindejaarsuitkering;
• 1,53 procent van het salaris als waarde van het voormalige bovenwettelijke verlof.

Vakantiegeld en de eindejaarsuitkering worden daardoor niet meer op één vast moment in het jaar als afzonderlijke uitkering betaald, maar maandelijks opgebouwd binnen het IKB.

IKB-netto

Naast het bruto deel krijgt iedere politiemedewerker jaarlijks een netto IKB-budget. In 2026 bedraagt het IKB-netto €515,91 per jaar. In 2025 was dit nog €377.

De verhoging komt voort uit de cao Politie 2025-2027. Daarin is het basisbedrag vanaf 2026 verhoogd van €377 naar €500. Omdat het IKB-netto daarnaast meestijgt met de loonontwikkeling binnen de politie, bedraagt het uiteindelijke budget in 2026 €515,91.

Voor 2027 is een IKB-netto van €538,61 per jaar afgesproken.

Besteding IKB

Brutodeel

Het opgebouwde bruto IKB kan gedurende het jaar geheel of gedeeltelijk worden gebruikt. Je kunt het bijvoorbeeld laten uitbetalen als extra salaris of gebruiken om vakantie-uren te kopen.

Daarnaast kan het bruto IKB worden ingezet voor fiscaal vriendelijke doelen, zoals een opleiding of studie en bepaalde andere kosten voor professionele ontwikkeling. Je kunt alleen het bedrag besteden dat je op dat moment daadwerkelijk hebt opgebouwd.

Een bedrag dat aan het einde van het kalenderjaar nog niet is besteed, wordt automatisch uitbetaald.

Nettodeel

Het IKB-netto kan worden gebruikt voor een aantal vooraf vastgestelde doelen. Hieronder vallen onder meer:

• lidmaatschap van een sportclub en deelname aan sportactiviteiten;
• sportartikelen en andere uitgaven gericht op vitaliteit;
• vakbondscontributie;
• boeken en tijdschriften;
• energiebesparing en isolatie van de woning;
• duurzaam verwarmen, koelen of energie opwekken;
• duurzame vormen van vervoer;
• aflossing van een studieschuld of levenlanglerenkrediet bij DUO.

De mogelijkheid om het IKB-netto te gebruiken voor het aflossen van een studieschuld of levenlanglerenkrediet bij DUO geldt sinds 1 juli 2026.

Daarnaast kunnen politiemedewerkers sinds 1 juli 2026 jaarlijks maximaal €300 declareren voor de aflossing van een studieschuld bij DUO. Deze vergoeding staat los van het IKB-netto.

Het niet gebruikte deel van het IKB-netto vervalt aan het einde van het jaar. Het budget kan dus niet worden opgespaard over meerdere jaren.

Voorschot IKB-netto

Voor bepaalde duurdere bestedingsdoelen kan een voorschot worden opgenomen op het IKB-netto van maximaal vijf kalenderjaren. Dit kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor een grotere duurzame aankoop. De voorschotregeling geldt ook voor het aflossen van een studieschuld bij DUO.

Op basis van het IKB-netto van €515,91 kan in 2026 maximaal €2.579,55 aan IKB-netto over vijf jaar naar voren worden gehaald.

Een eerder opgenomen voorschot wordt in de daaropvolgende jaren verrekend met het jaarlijkse IKB-netto. Doordat het jaarlijkse bedrag in 2026 en 2027 is verhoogd, kunnen bestaande voorschotten sneller worden afgelost dan oorspronkelijk voorzien.

Wijzigingen IKB vanaf 2027

Vanaf 2027 wordt het bruto deel van het IKB verder uitgebreid. Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag gelden binnen de politie dan niet langer automatisch als algemene vrije dagen. De waarde van deze drie dagen wordt toegevoegd aan het IKB-bruto.

Hierdoor stijgt het IKB-bruto vanaf 2027 met 1,15 procentpunt, van 17,86 procent naar 19,01 procent van het salaris. Bij een dienstverband van 36 uur vertegenwoordigt dit 21,6 uur verlof.

Medewerkers kunnen daardoor zelf kiezen of zij op deze drie dagen vrij willen zijn en daarvoor vakantie-uren kopen, of de uren op andere voor hen belangrijke (feest)dagen opnemen.

Vanaf 2027 wordt bovendien de bestaande mogelijkheid om maximaal 80 uur minder te werken geïntegreerd in het IKB-bruto. In totaal kan een medewerker met een dienstverband van 36 uur dan maximaal 130,4 vakantie-uren kopen vanuit het IKB.

RAP-regeling vervallen

Met de invoering van het IKB per 1 januari 2025 is de RAP-regeling (Ruilmogelijkheden arbeidsvoorwaarden politie) vervallen. Via deze regeling konden politieambtenaren bepaalde arbeidsvoorwaarden fiscaal vriendelijk bruto/netto uitruilen.

Een aantal mogelijkheden voor fiscaal vriendelijke besteding is binnen het IKB-bruto behouden. Zo kan het budget onder voorwaarden worden gebruikt voor opleidingen en professionele ontwikkeling en voor het opwaarderen van een door de politie verstrekte OV-pas van tweede naar eerste klas voor woon-werkverkeer.

Het aparte IKB-netto biedt daarnaast mogelijkheden voor onder andere vitaliteit, vakbondscontributie, verduurzaming, duurzaam vervoer en sinds juli 2026 het aflossen van een studieschuld bij DUO.

Bronnen: Rijksoverheid – Politie-cao; Nederlandse Politiebond – Individueel Keuzebudget (IKB).